MY CAMPUS

A campus full of greenery

a place with enticing scenery,

where education finds no flaw,

It's my dream-filled RAVENSHAW.

The way of exemptional teaching

with an attitude of adoring,

which was indeed impressive,

made me comfortable to be expressive.

Dwelling in ocean full of thoughts

trying to join my dots,

A glow to my face came,

when I was recognized with ravenshavian fame.

There are times you won't like food from mess,

when life has become such a mess.

Then comes the role of our dear comrades,

for solacement; and fretfulness just sheds.

This hostel life gives you all freedom,

just put aside your boredom.

Indulge in anything you find wise,

pendown your feelings and be precise.

The alluring flowers of the garden,

Kept with well care of the maiden.

They may be red,yellow,purple or green

Creating a cordial atmosphere for the teens.

Doping out another dimension of my life

Jacose me and vivacious times are rife.

The frenzy madness I lost in my teenage

is rejuvenated here to arage.

Lived each moment fully by being jolly,

tried many stuff some of which were folly.

Had an flabbergasting yet astounding experience here,

and many phenomenal yet incredible spiel to share.

The Red Empire having glorious past

it's eminent effects still lasts.

Let's chiliad of youngsters to chase their dreams,

to be enthralling and arduous in their chosen streams.

At the seven pillars of wisdom,

the revitalizing seminars held are winsome.

The magnificent performances are awesome,

adding these makes my campus wholesome.

ATAL SWATHI PATRA

ଯୈତୁକାସୁର

ଗୁରି ଝି ମୋର ସୁନ୍ଦରି ନନୀ କେ ପାଠ୍ ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ପଢାଲି ।

କେଡେକେଡେ ଘର ଆସୁଥିଲେ ଦେଖି,ହେଲେ ମୋର ଜୁଏଁ ପିଲାକେ ପସନ୍ଦ କଲି ।

ବଡ଼ ଘର ବଡ଼ ବେଭାର ବଡ଼୍,ବଡ଼କିଆ ପନ

ଝି ମୋର କାଏଁ ହିନିସ୍ତା ହେବା,ସାଜୋ ଦେଲି ମନ୍,କେ ମନ ।

ଝି ଅଛେ ମୋର କେଡେ ସୁଖେ କଥା ନାଇଁପଡ଼୍,ବାର କେଭେ 

କେତେ ବାବା କରୁଛନ ଲୋକ୍ ମୋର ଦେଖ୍,ଲେ ମତେ ଯେଭେ ।

 

ଭିତ୍,ରିଆ କଥା କାଣା କହେମି,ଲାଗେ ବଟ୍,ବୁଟାଲିନ ମୁଇଁ

ସକାଳ ପାଏଲେ ସାହୁକାର କହୁଛେ,କହ ପଏସା ଦେବୁ କେଭେ ତୁଇ ।

ଜମି ଦୁଇ ଏକଡ଼ ଚାଷ କରିଥିଲି,ହେଲାବେଲେ ପୋକ୍ ଖାଏଲା 

ଝି ଜନମ ତ କେଡେ ପୁଇନ ,ହେଲେ ଯୈତୁକାସୁର ବୁଆର ଜୀବନ ନେଲା।

ସ୍ୱାଗତିକା ଦିଶ୍ରୀ 

ସମ୍ବଲପୁର 

Indian Rural Development Programme

In India, out of total population of 121 crores, 83.3 crores live in rural areas (Census of India 2011) This, nearly 70% of India's population lives in rural areas. The term rural development is the overall development of rural areas to improve the quality of rural people. Rural development programme intend to reduce the poverty and unemployment,to improve the health and educational status and to fulfill the basic needs such as food, shelter and clothing of rural people.Government of India launched some schemes through the planning Commission of India such as Mahatma Gandhi National Rural Employment Gurantee Act(MGNREGA), Rashtriya Rozgaar Yojana(SGRY), Pradhanmantri Gram Sadak Yojana(PMGSY), Integrated Child Development Services(ICDS), etc. All these schemes are aimed to reduce the gap between rural and urban people which would help to reduce imbalances. 

                                The basic objectives of Rural Development Programmes have been alleviation of poverty and unemployment through creation of basic social and economic infrastructure. It is a innovative design to improve the economic and social life of rural people. It is all about bringing change in rural community from the traditional way of living to progressive way of living. The government of India has taken so many steps for development.

                                          We will discuss implications of Indian rural development

                                       The implications of India rural development is that people aware about the rights and policy get benifited through employment opportunities for the rural poor by building up small-scale household activities based on local resources and serving local markets. 

                       Around 83.3 crore people of India live in rural areas. In rural areas their is always a problems of poverty, unemployment and inadequate infrastructure in comparison of urban areas. Mahatma Gandhi National Rural Employment Gurantee Act(MGNREGA), is considered as a "Silver Bullet" for eradicating rural poverty and unemployment, by way of generating demand for productive labour force in Indian village's. Since India got independence, national wide rural development programmes were started by the government of India with the objective of socio-economic development of rural people's like Non Financial Entities, Pradhanmantri Ujjwala Yojana, Pradhanmantri Awas Yojana, Deen Dayal Upadhyay Grameen Kaushal Yojana, Sansad Adarsh Gram Yojana, Aam Aadmi Bima Yojana, Adarsh Gram Yojana etc. gives prior attention to rural development. As we all know that government of India has launched many scheme to the development of rural people, but sometimes we should not get benifited through this. The government must check the state level worker's that they are working in a good manner or not and state also has to take responsibility that district must follow the scheme and benifited. Government should concentrate on the development of small industries in rural areas so it would help in the further development of rural areas and their people like Potter, khadi clothes etc. "Today youth have a great contribution to the development of future." As we all know that now's a day we had have benifited with the scheme launched by government of India but the better implementation of those programmes must be monitoring in a best way. 

              "Development of village lead to the development of cities and development of cities lead to the development of the country."

Chetana Khatri

Sambalpur 

GETTING DEEPER

Its much confusing, should I need to reveal his name?? Or his craziness towards me  is his identity ...!!

What should I describe him as my mind's calmness; my protector ; or else a robustness of mine ..

Shit,! How could I forget I'm going to bed with my heart fill his memories.. To b frank, I can't prove his weaknesses towards me" ...

How happy I would be if Could have wish you "GOOD MORROW"every single morning till starting from the day I realised you within me.. Won't that be the Charming days waking up next to you with morning kisses!!!??

You know it very well we not going to forget our first meeting at the temple.... Everytime I get down the  memory lane, remind those 2 days when I  kissed you nd heard your heart throb which I was  waiting impatiently to hear .....

Yes, he had some sleepless nightmares,but that can't stop us being desperate to love one another....

 We fear that what if 'we can't be together'??

But if I would stop nd think that what if "we were made to be with each other "???

 HEY,,, Let me tell tell you something, I had never told you about  What I think about couples on "LONG DISTANCE RELATIONSHIP"..Before i met someone like you who could be a perfect 'SOULMATE'..

The most funniest thing I thought that couples having long distance relationship cant be caught red handedly with their partners by their family members and so called 'RELATIVES'.

SEE...what i thought funny.. God blessed me with that.."TO VALUE THE RELATION ;KNOW IT'S PURITY AND  IT'S DEEPTH"..

I accept being  rarely praise you for something because I don't want to less your IMPORTANCE by my simple praising words..

Before you were into my life , I never know the value of my life... 

Days went by with you  and I can feel the colours of life; ..

I had never thought I'll get someone I had imagined ever and that's the reason I keep my belief unbroken on God..

SEE.. I had turned to a WRITER from a simple CHATTING GIRL in social Medias...

I admit as many times you had said me I love you I had fallen for you..

But I haven't never truely told you how much I love you..

Ever since we are together you had changed me and make it a better way to live..

But it saddened me when I see you packing your bags and bidding 'BYE' , giving your' last hug' ..

It hurts..because it's says me to "WAIT"....

Because we feel in love with our souls..before we touch each other's skin..

I accept it hurts for not having you close, the long distance between us hurts us..

Spending time in melancholy in exchange a little time with you ..

Feeling jealous of people around you..

That's the reason every 'GOODBYE' is a precious reminder how precious every sec is with you..

I love you and You're worth the distance because i know one day we'll wake you not realising it's a dream having you near me....

And..

"DISTANCE WILL BE A THING PART OF OUR PAST."

But till I would answer the same  if anyone would ever ask me "WHAT IS HELL"??

"It's the DISTANCE that keeps the loving SOULS apart"..

Peope think loving is crazy and trendy for today's youth..but still there lies true love..

Once you fell in love..

You will feel "YOUR LIFE NEEDS NO EDITTING"..

"IT'S JUST NEEDS THE RIGHT PERSON AND RIGHT VISION TO MAKE LIFE COLOURFUL"....

Latasha Swain 

Ravenshaw University 

ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ର ନୂତନ ଢାଞ୍ଚା

 ଆମର ଜ୍ଞାନ , ଅନୁଭୂତି ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତାକୁ ବିକଶିତ କରିବାର ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ମାଧ୍ୟମ । ଏହା ଆମର ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ସମ୍ବେଗାତ୍ମକ ବିକାଶର ପ୍ରଥମ ସାଧକ ଅଟେ।  କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରର ଭବିଷ୍ୟତ ସେ ଦେଶର ଶୈକ୍ଷିକ ସ୍ତର , ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରତିମାନ , ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ , ରାଷ୍ଟ୍ର ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଶିକ୍ଷାର ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ର ଆଦି ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ। ଶିକ୍ଷାର ଅଭାବରେ ମଣିଷ ତାର ବିଚାର ଶକ୍ତି ହରାଇ ଥାଏ ଏଵଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ସଠିକ୍ ରୂପେ ଗଢି ତୋଳିବାକୁ ହେଲେ ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥିଲା କାହିଁକି ନା ଆମ ଶ୍ଳୋକ ରେ ରହିଛି ଯେ "ସା ବିଦ୍ୟା ଯା ବିମୁକ୍ତୟେ" ଏବଂ ଦେଶ ସ୍ବାଧିନ ହେବା ପରେ ଆମ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକକୁ ଶିକ୍ଷିତ କରିଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳ ଲର୍ଡ ମାଇକ୍କେଲ୍ ଆମ ଦେଶରେ ଏପରି ଏକ ଶିକ୍ଷାନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କମ୍ ଦରମାରେ କେହି ବି ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇ ପାରିବେ । ପଶ୍ଚିମ ସଭ୍ୟତା ଢଙ୍ଗରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଆମ ଦେଶ ସଂସ୍କୃତି, ସଭ୍ୟତା ଓ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ ଆଦିର ଅଭାବ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିଲା ।  ଏହାର ପରିଣାମ ଏହା ହେଉଥିଲା ଯେ ଦେଶର ଅନେକ ପିଢ଼ି ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ ତ କରୁଥିଲେ , କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଜ ପରମ୍ପରାକୁ , ସଂସ୍କୃତି ଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସବୁ କାରଣରୁ ଆମ ଦେଶରେ ଏକ ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭୂତ ହେଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ନୂଆ ଶିକ୍ଷା ନୀତି -୨୦୨୦ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତା , ପରମ୍ପରା ଆଦିର ଅନୁକୂଳ ରେ ଅନୁପ୍ରେରିତ ହେବା ସହ ପିଲାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଦିଗରେ ଯାହା ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହୋଇ ପାରିବ।

ଏହି ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ବଡ଼ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଏହା ହେଉଛି ଯେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷା, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା , କୃଷି ଶିକ୍ଷା, ଆଇନ୍ ଶିକ୍ଷା, ଡାକ୍ତରୀ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା ପରି ଧନ୍ଦା ମୁଳକ ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅଧୀନରେ କରା ଯାଉଛି। ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି " ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର " ଆଇନର ପରିସରକୁ ବ୍ୟାପକ କରିଛି। ଏଥିରେ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ଶିକ୍ଷାର ଅନ

ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଅଛି। ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ପ୍ରାକ୍ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ମହତ୍ୱକୁ ସ୍ଵୀକୃତି ଦେଇ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଠାରୁ ଦ୍ବାଦଶ ମାନ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ଆଇନର ପରିସର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ନର୍ସରୀ ରୁ ଦ୍ଵାଦଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫+୩+୩+୪ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଚାରୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପଞ୍ଚ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୩ ରୁ ୮ ବର୍ଷ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ , ଏହାକୁ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଷ୍ଟେଜ କୁହାଯାଏ। ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ରେ ୮ ରୁ ୧୧ ବର୍ଷର ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ , ୩ ରୁ ୫ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ପ୍ରସୂତି ପର୍ଯ୍ୟାୟ କୁହା ଯାଏ । ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ରେ ୧୧ ରୁ ୧୪ ବର୍ଷର ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ , ୬ ରୁ ୮ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ , ଏହାକୁ ମିଡିଲ୍ ଷ୍ଟେଜ କୁହାଯାଏ। ଚତୁର୍ଥ ତଥା ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୧୪ ରୁ ୧୮ ବର୍ଷ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ୫ ରୁ ୧୨ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ଦ୍ଵିତୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କୁହାଯାଏ। 

ଏହି ଅଧୀନରେ ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ବିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀର ଭାଷା ଏଵଂ ଗଣିତ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆ ଯାଇଛି। ଚତୁର୍ଥ ଓ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀର ପିଲାମାନଙ୍କ ସହିତ ଲିଖିତ କୌଶଳ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ବ୍ୟତୀତ ଭାଷା ମେଳା ଏବଂ ଗଣିତ ମେଳା ଆୟୋଜନ କରିବା ନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ପାଠାଗାର ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗରେ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଉଚ୍ଛାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଲାଇବ୍ରେରି ଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ବ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ପିଲା , ଥିୟେଟର , ଚିତ୍ର ଓ ଲିଖିତ ସାମଗ୍ର ଲେଖିବା ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଆୟୋଜନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆ ଯାଉଅଛି। 

ଶିକ୍ଷା ସମୟରେ ବିଷୟ ବସ୍ତୁର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା ବିଷୟ ନୂତନ ଶିକ୍ଷାରେ କୁହାଯାଇଛି। ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ମାନଙ୍କ ର ଯୁକି ଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତି ଦୃଢ଼ ହୋଇ ପାରିବ। ଏଥିପାଇଁ ୧୯୯୩ ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ  ଯସପାଲ୍ କମିଟିର ରିପୋର୍ଟ୍ କୁ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ୱିଥ ବର୍ଡନ୍ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହା ଯାଇଛି ଯେ ଯଦି ଆମେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦିଆ ଯାଉଥିବା ଶିକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ସାମଗ୍ରୀକ କରାଯିବ ତେବେ ତାହା ପିଲାଙ୍କ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବା,ତେଣୁ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ବଳ, ଉତ୍ସାହ ଜନକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଭାବରେ ନୂତନ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରଣାଳୀ ସୃଷ୍ଟି ହେଉ। ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଅନୁସାରେ ହିନ୍ଦୀକୁ ବାଧ୍ୟତାମୁଳକ କରିବାକୁ ଆହ୍ବାନ ଦିଆଯାଉଅଛି। ପିଲାମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ସେମାନଙ୍କର ଭାଷାଗତ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିପାରିବେ ତିନୋଟି ଭାଷାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରାଥମିକତା ଉପରେ ବହୁଭାଷି ଭାଷା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କର ମାତୃଭାଷାକୁ ବୁଝୁଥିବା ଭାଷା ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି। ତେଣୁ ପ୍ରଥମରୁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯଥା ସମ୍ଭବ ମାତୃଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆ ଯାଉଅଛି। । ଯେଉଁ ଠାରେ ଘର ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାଷା ଭିନ୍ନ ସେଠାରେ ଦୁଇ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାର  କରାଯିବାର ପରାମର୍ଶ ଦିଆ ଯାଇଛି। ୟୂନେଷ୍କୋରେ ପ୍ରକାଶିତ ଗ୍ଲୋବାଲ ଏଯୁକେସନ୍ ମନିଟରିଂଗ୍ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ଵର ୪୦% ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ସେମାନେ ବୁଝିବା ଭଳି ଭାଷାରେ ପାଠପଢ଼ାରୁ ବଞ୍ଚିତ।   ଅପରପକ୍ଷରେ ଦୃତଗମ୍ ଇଁନୋଭେସନ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ୍କ  ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ଵର ୫୦ ଟି ଶ୍ରେଷ୍ଟ ଦେଶରେ ଏଵଂ ୩୦ ଧନୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ୨୮ ଦେଶରେ ୯୦% ଭାଗଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ମାତୃଭାଷାରେ ହିଁ ଶିକ୍ଷାଦାନର ମାଧ୍ୟମ ହେଇଛି। 

ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିବା " ନୂଆ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦" ଭାରତର ଶିକ୍ଷା ଇତିହାସର ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହବ। ଏହି ବିସ୍ତୃତ, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ, ଛାତ୍ରକୈନ୍ଦ୍ରକ , ନମନୀୟ ଓ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଶିକ୍ଷାନୀତି ଦେଶର ବିକାଶ ପଥ କୁ ସୁଗମ କରିବାର ଓ ଦେଶକୁ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ଞାନ ଶ୍ରୟୀ ସମାଜ ରେ ପରିଣତି କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତତ୍ୱପୂର୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିବ । ନୂଆ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ଏହା କିପରି ଭାବେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଫଳ ପ୍ରଦ ହୋଇ ପାରିବ ସେ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବାକୁ ହେବ। ଯଦି ଦେଶରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ତେବେ ଭାରତର ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖାଯିବ।

 " ନ ଚୋର ହର୍ୟାମ୍ , ନ ଚ ରାଜା ହର୍ୟାମ୍

  ନ ଭାତ୍ରା ଭାଜ୍ୟମ୍ ନ ଚ ଭାରକାରୀ

  ବ୍ୟକ୍ତିର କୃତି ବର୍ତ୍ତତେ କର୍ତ୍ୟମ୍

  ବିଦ୍ୟା ,ଧନ ସର୍ବଧନ ପ୍ରଧାନଚାମ୍"

 ମଧୁସ୍ମିତା ସେନାପତି

 ଫୁଲନଖରା,କଟକ

 ୮୧୧୭୯୯୦୫୭୮

ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି : ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ

ଗୋଟିଏ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି ମାନବ ସମ୍ବଳର ବିକାଶ। ମାନବ ସମ୍ବଳକୁ ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଗୁଣବତ୍ତା ପୂର୍ଣ ଶିକ୍ଷା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିଜର ମାନବ ସମ୍ବଳକୁ ଶିକ୍ଷିତ ଓ ସଂସ୍କାରିତ କରିବା ପାଇଁ ବିବିଧ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଆପଣେଇଥାନ୍ତି। ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାରତରେ ୧୯୬୮ ଓ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଆଗତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ତୃତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଛି। ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଭାରତର ନୀତି, ଆଦର୍ଶ, ବିଚାର, ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ସଂସ୍କାରକୁ ନଜରରେ ରଖି ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି। ଏହା କେବଳ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥ ଓ ସକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଉକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ପ୍ରତିଟି ଅଂଶରେ ଭରି ରହିଛି ଭାରତୀୟତାର ଝଲକ। ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଥମିକ, ମାଧ୍ୟମିକ, ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଓ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ।

ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଭାରତରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଶତ ପ୍ରତିଶତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଓ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ଅଢ଼େଇ କୋଟି ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଆର୍ଥିକ ସ୍ତରରେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ବଞ୍ଚିତ ପରିବାରର ଶିଶୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ମାର୍ଗ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିବାରେ ଏହାର୍ ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିବ। ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ୧୦+୨ ର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ୫+୩+୩+୪ ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀର ପ୍ରାପ୍ତ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରତି ସ୍ତରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇ ପାରିବ। ଏତତ୍ ବ୍ୟତୀତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଅଟେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀକୁ ଶିକ୍ଷା ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ସମସ୍ୟା ରହିବ ନାହିଁ। ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଓ ସହପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିଭେଦକୁ ଦୂର କରାଯାଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁସ୍ତକଗତ ଶିକ୍ଷାରେ ସୀମିତ ନ ରହି ଜ୍ଞାନର ପରିସୀମାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ। ଏହା ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲୁକ୍କାୟିତ ପ୍ରତିଭାର ବିକାଶରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହେବ। ଏହା ସହ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଣୀରେ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆମ ଦେଶର ବୈଭବଶାଳୀ ପରମ୍ପରା ଓ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ କରାଯାଇପାରିବ।

ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରନ୍ଥକୀଟ ହେବା ବଦଳରେ ସକ୍ଷମ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ହେବାରେ ସହାୟକ ହେବ। ମାଧ୍ୟମିକ ସ୍ତରରୁ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇପାରିବେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବେକାରୀ ସମସ୍ୟାକୁ ଦୂର କରିବା ସହଜସାଧ୍ୟ ହୋଇପାରିବ। ଜଣେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀର ଶୈକ୍ଷିକ ବିକାଶର ଆକଳନ ପାଇଁ ‘ପରଖ’ର ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଛି। ସ୍ଥାନୀୟ କଳାକାର ଓ କାରିଗର ମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଏତତ୍ ବ୍ୟତୀତ ନିୟମିତ ରିପୋର୍ଟ କାର୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ଛାତ୍ରର ବିକାଶକୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇପାରିବ।

ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ। ଏହା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ମାନଙ୍କୁ କେବଳ ସାର୍ଟିଫିକେଟ ପାଇବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶିକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ କରି ମାନବ ସମାଜର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିବ। ଏକାଡେମୀକ କ୍ରେଡିଟ ବ୍ୟାଙ୍କର ସ୍ଥାପନା, ବର୍ଗୀକୃତ ସ୍ଵାୟତ୍ତତା, ଶିକ୍ଷାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟକରଣ ଇତ୍ୟାଦି ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାକୁ ତାର ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳକୁ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ନିଶ୍ଚୟ ସହାୟକ ହେବ। ଜଟିଳ ଓ ବିବିଧ ନିୟମରେ ଭରପୁର ଥିବା ଶିକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ସରଳୀକୃତ ଓ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଶିକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥା ଗୃହୀତ ହୋଇଛି। ଶିକ୍ଷାର ମାନଦଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କୁ ତଦନୁଯାୟୀ ସମର୍ଥ କରିବା ପାଇଁ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ ବିଷୟ ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା କଟକଣାକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ ଆଗ୍ରହ ଅନୁଯାୟୀ ବିଷୟ ଚୟନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ। କଳା, ବିଜ୍ଞାନ, ବାଣିଜ୍ୟ- ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଭାଗର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଷୟକୁ ପଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିଳିବ। ସ୍ନାତକରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ସମୟରୁ ହିଁ ଗବେଷଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ। ସ୍ନାତକରେ ସାର୍ଟିଫିକେଟ କୋର୍ସ, ଡିପ୍ଲୋମା, ଡିଗ୍ରୀ ଓ ଗବେଷଣାଯୁକ୍ତ ସ୍ନାତକର ବିବିଧ କୋର୍ସ ଭିତରୁ ନିଜ ପସନ୍ଦ ମୁତାବକ କୋର୍ସ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ।

ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଆୟୋଗର ସ୍ଥାପନା ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ଦେଶର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବା ଫଳରେ ଶିକ୍ଷାର ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ସମ୍ଭବ। ଜାତୀୟ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ସ୍ଥାପନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ମାନଙ୍କୁ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ ଓ ଶିକ୍ଷାକୁ ଉତ୍ତମ ଦିଗରେ ନେବା ପାଇଁ ପଥପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବ। ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଶାସନର ଦାୟିତ୍ୱ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈକ୍ଷିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ସମ୍ପନ୍ନ ବୋର୍ଡ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ରହିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ରାଜନୀତିକ ଦଳର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ। ବହୁବିଷୟୀ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଶିକ୍ଷାର ମାନକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ଅନୁଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଅନୁଦାନ ପରିଷଦର ସ୍ଥାପନା କରାଯିବ। ଏତତ୍ ବ୍ୟତୀତ ଅନଲାଇନ ଓ ଡିଜିଟାଲ ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯିବା ଦ୍ୱାରା ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଛାତ୍ରସମାଜ ପାଦ ମିଳେଇ ଚାଲି ପାରିବେ। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୈକ୍ଷିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଫୋରମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ସକଳ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଜନନୀ ସଂସ୍କୃତକୁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପ୍ରଚଳିତ କରିବା, ଶ୍ରେଣୀଗୃହର ଶିକ୍ଷାକୁ ନୂତନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ସହ ମିଶ୍ରଣ କରିବା, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ଉପଦେଷ୍ଟା ବୋର୍ଡର ଗଠନ ଇତ୍ୟାଦି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ।

ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି-୨୦୨୦ କୁ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହା ଏକ ସମାବେଶୀ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ବିକାଶ ଓ ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣାତ୍ମକ ବିକାଶ ସମ୍ଭବପର ହୋଇପାରିବ। ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଶେଷ ସୋପାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରରେ ଶିକ୍ଷାରେ ନୂତନ ସଂସ୍କାର ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆସିବ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କେବଳ ସାର୍ଟିଫିକେଟ ହାସଲ କରି ଚାକିରୀ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କରୁଥିବା ବେଳେ ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ। ଏହା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥ ଓ ସକ୍ଷମ କରିବା ସହ ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଆହୁରି ଗୌରବମୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମୟ ଓ ବୈଭବଶାଳୀ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

ରୀତେଶ ରଂଜନ ମେହେର

ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ-୨୦୨୦

       ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତର ସଭ୍ୟତା ଓ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଅତୁଳନୀୟ,ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ବିକାଶରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଉଥିବାର ସ୍ରୋତ ଏହି ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି।ଗୁରୁକୁଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ପ୍ରାଚୀନତମ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ସ୍ଥାପନା ଏହି ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତିର ଜ୍ବଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ।ତକ୍ଷଶିଳା ଓ ନାଳନ୍ଦା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତିର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣବତ୍ତାର ପରିଚୟ।କିନ୍ତୁ ବାରମ୍ବାର ବିଦେଶୀ ଆକ୍ରମଣ ଏହି ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା।ପଞ୍ଚ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିବା ନାଳନ୍ଦା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ।ବିଶେଷଜ୍ଞ ମାନଙ୍କର ମତାନୁସାରେ ନାଳନ୍ଦାରେ ଥିବା ପୁସ୍ତକମାନ ଆଉ ଦସ୍ତାବିଜ ଆଜିର ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସମସ୍ତ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ତଥ୍ୟର ମୂଳ ଲେଖା ହୋଇଛି।ତେବେ ୧୧୯୩ ମସିହାରେ ବକ୍ତିଆର୍ ଖିଲଜି ନାମକ ତୁର୍କୀ ସେନାପତି ନାଳନ୍ଦା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଧ୍ଵଂସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା।ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆମ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା।ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଶାସକ ନିଜର ଅଧିକାର ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ସେଇଠି ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଗ୍ୟଣ ହେବା ସହିତ ସମାଜ ମଧ୍ୟ କୁପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ।ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ୱରୂପ ଶିକ୍ଷାବିତ ମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ନିର୍ମାଣ ହୋଇ ପାରିବ ଏହାର ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଯାହା ଦୀର୍ଘ ଚାରିବର୍ଷର ଚର୍ଚ୍ଚା ଓ କସ୍ତୁରୀ ରଙ୍ଗନାଥନ ଭଳି ମହାନ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି।ତେବେ ଯଦି ଶାସକ ମାନେ ନିଜର ବିଚାରର ବିସ୍ତାର ଓ ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାର ସାହାରା ନିଅନ୍ତି ତାହେଲେ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଷ୍ଟ ହେବା ସହିତ ସମାଜ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ।

       ଗତ କିଛି ଦିନ ତଳେ ରାଜ୍ଯ ସରକାର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ନାମରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଆଣିଲେ।ବିନା ଆଲୋଚନା ଓ ଚର୍ଚ୍ଚା ରେ ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଦେଲେ।ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶ କଣ?ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୋଟିଏ ଆଇନ ବା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଇନ ୧୯୮୯ରେ ସମ୍ମିଳିତ କରାଯିବ ସହିତ ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଇନ ୨୦୦୫,ଖଲିକୋଟ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଇନ ଓ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଇନ ଖାରଜ କରାଯିବ।ରାଜ୍ୟରେ କୌଣସି ମଧ୍ଯ ସରକାରୀ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ NIRF ସୂଚୀରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ୧୦୦ ମଧ୍ୟରେ ଆସୁନାହାନ୍ତି।ତେବେ ଏହି ସମୟରେ ଏଭଳି ନିଷ୍ପତିର ଯଥାର୍ଥ କଣ?

ପୂର୍ବରୁ ସିନେଟ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା।ଏହି ସିନେଟ୍ ରେ UGCର ଜଣେ ପ୍ରତିନିଧି,କୁଳାଧିପତିଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି,ପୁରାତନ ଛାତ୍ର ପ୍ରତିନିଧି ,ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ଯାଳୟରେ ପଢୁଥିବା  ଛାତ୍ର ନେତା ପ୍ରତିନିଧି ,ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରତିନିଧି ,ଅଣ ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରତିନିଧି,ବିଧାନ ସଭାରୁ ମନୋନୀତ ବିଧାୟକ ଦ୍ଵାରା ଗଠନ ହେଉଥିଲା।ସିନେଟ୍ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିଷ୍ପତି ତିଆରି ସଂସ୍ଥା ଥିଲା।ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସିନେଟ୍ କୁ ପଙ୍ଗୁ କରି ଦିଆଯାଇଛି।ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ଵାରା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ଵ ଆଉ ରହିବ ନାହିଁ।ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ଛାତ୍ର ସଂଘ ନିର୍ବାଚନ ବନ୍ଦ କରିବା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସିନେଟ୍ କୁ ଖାରଜ କରିଦେବା ଦ୍ବାରା ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଛାତ୍ର ସମାଜର ସ୍ୱରକୁ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ଚାପି ଦେବାର ସୁଷଡଯନ୍ତ୍ରର ଆଭାସ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାରି ହେଉଛି।ବର୍ତ୍ତମାନ ସିଣ୍ଡିକେଟ୍ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଂସ୍ଥା ରହିବ ଏବଂ ଏକ ମାତ୍ର ସଂସ୍ଥା ରହିବ ଓ ଏହି ଅଧିନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ସଂସ୍ଥାରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଏକାଧିକ ପ୍ରତିିନିଧି ରହିବେ।ତେବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜର ବିଚାର ଓ ନିଜର ଦଳୀୟ ବିଷୟ ଏହି ସିଣ୍ଡିକେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ରାଜନୀତିକରଣ କରିବେ ବୋଲି ଅନେକ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ସହ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲାଣି।

      ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶରେ କୁଳପତି ଚୟନ ଓ କୁଳପତି ସମୟ କାଳରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଣାଯାଇଛି।ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ କୁଳପତି ଚୟନରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ଵ ରହୁନଥିଲା।ବର୍ତ୍ତମାନ କୁଳାଧିପତିଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଗଠିତ ସର୍ଚ୍ଚ କମିଟିରେ ସରକାରୀ ଲୋକ ରହିବେ ବୋଲି ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।ତେବେ ସରକାରୀ ଲୋକ ରଖିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ ନା ସରକାରୀ ଲୋକଙ୍କ ନାମରେ ସରକାରୀ ଦଳର ବ୍ଯକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ଥଇଥାନ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି ? କୁଳପତି ଚୟନରେ ସରକାରୀ ଦଳର ସଂପୃକ୍ତି ଦୁର୍ନୀତିକୁ ଜନ୍ମ ଦେବନି ତ ଏହି ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମାନଙ୍କ ମନରେ ଉଙ୍କି ମାରିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।ଏହି ଅଧିନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବୟସ ସୀମା ୬୫ ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ ହୋଇ ୬୭ ହୋଇଯିବ।କୁଳପତି ଆବେଦନ ପାଇଁ ବୟସ ସୀମା ୬୨ ରୁ ୬୩ କୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ କରିବା ଯୋଗୁଁ କିଛି ଏହି ସଂଶୋଧନ ଅନୁସାରେ ପୁନଃ ଆବେଦନ ପାଇଁ ସଂଶୋଧନ କଲେ ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ବଢିଯିବା ଫଳରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ପଦବୀ ଆବେଦନରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଯିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।ତେବେ ଏହାକୁ ଏକ ବର୍ଷ ବଢେଇବା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ବଢାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି।କୁଳପତିଙ୍କ ସମୟ ସୀମା ୩ ରୁ ୪ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ କରାହେଲା ଏହା ହୁଏ ତ ଆବଶ୍ୟକତା ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ସଂଶୋଧନ  ସରକାରଙ୍କ ନ୍ଯସ୍ତ ସ୍ବାର୍ଥ ଥିବା ଜଣାପଡୁଛି।ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଅଧ୍ୟାପକ ଯେଉଁମାନେ ଶାସକ ଦଳର ଇଙ୍ଗିତରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ ବଚନବଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାରେ ଏହା ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।କହିବାର ସ୍ଵାଭାବିକ କାରଣ ଅଛି କାରଣ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦୁର୍ନୀତି ଓ ସେହି ଦୁର୍ନୀତିରେ କର୍ତ୍ତୁପକ୍ଷଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂଆ ନୁହଁ।ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ଏକାଧିକ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭିଜିଲାନ୍ସ ଦ୍ଵାରା ଧରା ପଡିଥିବା କୁଳପତି ଏବେ ବି କୁଳପତି ଦାୟିତ୍ଵରେ ଅଛନ୍ତି।ଯେତେବେଳେ ଗତ ବର୍ଷ କୁଳାଧିପତି ଦୁଇ ବର୍ଷର ହିସାବ ସମୀକ୍ଷା (Audit) କଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ  ଅନିୟମିତତା ଦେଖାଗଲା ଓ ସେଥିରେ ସରକାରୀ ଦଳର ଲୋକ ମାନଙ୍କ ସଂପୃକ୍ତି ଥିଲା ତେଣୁ ତାକୁ ଘଣ୍ଟ ଘୋଡେଇବା ପାଇଁ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲେ ଯାହା ଏହି ଅଧ୍ୟାଦେଶରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ହିସାବ ସମୀକ୍ଷା (Audit) ରେ କୁଳାଧିପତିଙ୍କ ଅଧିକାର ରହିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଅନ୍ ଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ପ୍ରକାଶ ପାଇବ।ଏବଂ ବିଧାନ ସଭାରେ ନିଷ୍ପତି ହେଲା ପରେ ହିଁ କୁଳାଧିପତି ସେହି ବିଶ୍ବବିଦ୍ଯାଳୟରେ ହିସାବ ସମୀକ୍ଷା (Audit) କରିପାରିବେ।

      ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅଧିନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଧ୍ୟାପକ ନିଯୁକ୍ତି OPSC କରିବ ଏବଂ ଅଣ ଶିକ୍ଷକ ପଦବୀ SSB କରିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ଗବେଷଣା ଓ  ବିଶେଷତ୍ଵ ଉପରେ ଆଧାର ହୋଇଥାଏ।ତେବେ ଏହି OPSC ଏହାର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପରିଚାଳନା କରିପାରିବା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଦେଖାଯାଉଛି।ଗୋଟିଏ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟାପକ ନିଯୁକ୍ତି ବେଳେ ସେହି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ବିଭାଗ ମାନଙ୍କର ଅଧ୍ୟାପକ ମାନଙ୍କର ଗବେଷଣା ଓ ସବିଶେଷ ଆଧାରରେ ନିଯୁକ୍ତି ହୋଇଥାଏ।OPSC ଦ୍ଵାରା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ବିଭାଗୀୟ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝି ହେବ ଭଳି କୌଣସି ପ୍ରାବଧାନ ନାହିଁ।OPSC ଦ୍ଵାରା ହୋଇଥିବା ପରୀକ୍ଷା ଗୁଡିକରେ ଅନେକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଯାଇଛି ଏହା ପୁନର୍ବାର ହେବନି ତ।OPSC ର ଅପାରଗତା ଏହି ଉଦାହରଣରୁ ଜଣାପଡେ ଯେ ଗତ କିଛି ଦିନ ତଳେ ଅଧ୍ୟାପକ ନିଯୁକ୍ତିରେ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରାର୍ଥୀ ମାନେ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ବା ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରାର୍ଥି ସହିତ ସମାନ ବୋଲି OPSC ସୂଚନା ଦେବା ସତ୍ତ୍ବେ ଏହି ବିଷୟକୁ CSIR NET ରେ ମାନ୍ୟତା ମିଳିବା ପରେ ମଧ୍ୟ OPSC ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରାର୍ଥି ମାନଙ୍କୁ ସ୍ବୀକାର କରେ ନାହିଁ।ଏହି ଉଦାହରଣ ଦେବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେଉଁ OPSCର ଗବେଷଣା ଉପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ ସେ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ନିଯୁକ୍ତି ଠିକ୍ ସେ କରିପାରିବା ନେଇ ବିଶ୍ବାସ ହେଉନାହିଁ।ନିଯୁକ୍ତି ନାମରେ OPSC ଓ SSB  ର ଦୁର୍ନୀତି  ଗଳା ବାଟ ଖୋଲୁ ନାହିଁ ତ।ଏ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଓ ସାଧାରଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।

      ଯେତେବେଳେ ସାରା ଦେଶରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଦ୍ଵାରା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଦେବା କଥା କୁହାଯାଇଛି।ଆମ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନଙ୍କ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଛଡ଼େଇ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।ରାଜ୍ୟରେ କରୋନାର ପ୍ରଭାବ ବଢିବା ସହିତ ବନ୍ୟା ତାଣ୍ଡବରେ ଜୀବନଜୀବିକା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ପଡିଥିବା ବେଳେ ସରକାର ଏହି ସବୁ ବିଷୟ ଚିନ୍ତା ନକରି ହଠାତ୍ ତରବରିଆ ଭାବେ ଏହି ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ଆଣିବା ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଟ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଠିଆ ହୋଇଛି।ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ଵାରା ସରକାର ଶିକ୍ଷା ପରିସରରେ ରାଜନୀତିକରଣ କରିବା ପାଇଁ ସୁଷଡଯନ୍ତ୍ରର ରଚନା ରଚୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛି ଛାତ୍ର ସଂଗଠନ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ପରିଷଦ।ଏହି ନିୟମକୁ ନେଇ ରାଜ୍ଯର କୋଣଅନୁକୋଣରେ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହେବା ମଧ୍ଯ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।ଏମିତିକି ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ପୁରାତନ ଛାତ୍ର ସଂଘ ଓ ଅନେକ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ସଂଘ ତରଫରୁ ଶିକ୍ଷା ବିରୋଧୀ ଓ ସ୍ବାୟତ୍ତ ଘୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନାପସନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି।ଧିରେ ଧିରେ ଛାତ୍ର ସମାଜ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ମହଲରେ ଏହି ନିଷ୍ପତି ବିରୋଧରେ ଅସନ୍ତୋଷର ବହ୍ନି ନିଆଁରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲାଣି।ତେଣୁ ତୁରନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପୁନଃ ବିଚାର କରି ଛାତ୍ର ସମାଜର ସ୍ବାର୍ଥକୁ ଧ୍ଯାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବାର ଆବଶ୍ଯକତା ରହିଛି।

ବୁଦ୍ଧଦେବ ବାଘ 

୯୩୩୭୦୯୭୪୪୫

ସମ୍ବଲପୁର

ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି-୨୦୨୦

    ଗୋଟିଏ ଦେଶର ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାଣିବା ପାଇଁ ସେହି ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଦରକାର।ସେହିଭଳି ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ଜାଣିବା ପାଇଁ ତାର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଜାଣିବା ନିହାତି ଦରକାର।ଆଜି ଯେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଉନ୍ନତ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବହୁତ୍ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।ତେଣୁ ପୁରାଣରେ କୁହାହେଇଛି:-

                  “ଯା ବିଦ୍ୟା ସା ବିମୁତ୍କ୍ତ୍ୟାୟେତ୍” 

ଅର୍ଥାତ୍ ମୁକ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷର ମାର୍ଗ କେବଳ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ଭବ।ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସ୍ୱର୍ଗତ ଅବଦୁଲ କଲାମ କହିଥିଲେ ଯେ “ଶିକ୍ଷା ଏକ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଆମେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଜିତି ପାରିବା।ଆମ ଦେଶ ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ଵଗୁରୁ ଥିଲା ତେବେ ବିଭିନ୍ନ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ପରେ ଆମେ ନିରୁପାୟ ହୋଇଗଲେ।ସେହି ଆକ୍ରମଣରେ ଅଧିକ କ୍ଷତି ଆମ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ହୋଇଛି। 

      ପୂର୍ବେ ଆମ ଭାରତରେ ଗୁରୁକୁଳ ପଦ୍ଧତିରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ ହେଉଥିଲା।ଯାହା ବିଦ୍ୟା ସହିତ କୌଶଳ ବିକାଶ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଉଥିଲା।ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶର ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି ଆମ ଭାରତରେ ଥିଲା ବୋଲି ବିଭିନ୍ନ ଗବେଷକ ମତ ରଖିଛନ୍ତି।ବ୍ରିଟିଶ୍ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ୧୮୩୫ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତରେ ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଆସିଲା।ତତ୍ କାଳୀନ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଜେନେରାଲ ଉଇଲିୟମ ବେଣ୍ଟିକ ଏହାକୁ ପାରିତ କଲେ।ଏହା ଥୋମାସ ବି ମେକ୍କୁଲେଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା।ତେଣୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମେକ୍କୁଲେ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।ତାଙ୍କ ମୂଖ୍ୟ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟ ଭାରତର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଶିକ୍ଷା,ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ଓ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷାକୁ ହଟାଇ ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷା ଓ ଇଂରାଜୀ ସସ୍କୃତିକୁ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଥିଲା।ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଏହା ଅବଲମ୍ବନ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ତେବେ ସ୍ଵାଧୀନତା ପରେ ୧୯୪୮ ରେ ରାଧାକୃଷ୍ଣ କମିଶନ ଓ ୧୯୬୪-୬୬ ରେ କୋଠାରୀ କମିଶନ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସୁଧାର ପାଇଁ ଗଠନ ହୋଇଥିଲା।ଏହି କମିଶନ ଗୁଡିକ ଶିକ୍ଷାରେ କୋଲୋନିଆଲ୍ ବିଚାରକୁ ହଟେଇବା ପାଇଁ ବହୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।କିନ୍ତୁ ତାହା ସମୟଚକ୍ରରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା।୧୯୮୪ ରେ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ନିର୍ମାଣ ହେଲା।ଯାହା ୧୯୯୨ ରେ ସଂଶୋଧନ ହେଲା କିନ୍ତୁ ଏହି ନୀତି ମଧ୍ୟ ଲାଗୁହୋଇ ପାରିଲା ନାହିଁ।୨୦୧୯ରେ ମାନବ ସଂଶୋଧନ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଦ୍ବାରା ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଲା।୧୧ ଜଣିଆ କମିଟି ଓ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥାନରୁ ବିଚାର ବିମର୍ଷ ପରେ ଏହି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି -୨୦୧୯ ମହାନ୍ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଡ.କସ୍ତୁରୀ ରଙ୍ଗନାଥନ୍ ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। 

      ଏହି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ମାନବ ସଂଶୋଧନ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରାଳୟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଇ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ରୂପରେ ନାମିତ କରିବା ସହିତ ଦେଶର ୬% GDP କୁ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିନିଯୋଗ କରିବେ।ଏହି ବିନିଯୋଗରୁ ୨% ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ।ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଶିକ୍ଷା ର ଅନ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କରଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେବ ।ଶିକ୍ଷା ର  ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ଆୟୋଗ(RSA) ଓ ରାଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଆୟୋଗ ଗଠନ ହେବ।ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଗଠନ(NCF)ର ୨୦୨୦ ସୁଦ୍ଧା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୀକ୍ଷା ହେବ।ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାରେ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା Gross Enrollment Ratio କୁ ୧୦୦% ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି ନୀତି ଲକ୍ଷ ରଖିଛି।ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ୫+୩+୩+୪ ପଦ୍ଧତିରେ ଏଵଂ ମାତୃଭାଷାକୁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆଯିବ।ବାଳ ବାଟିକା ନିର୍ମାଣ ହେବା ସହିତ ଭାରତୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ରହିବ।ବିଦ୍ୟାଳୟର ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ମାନଙ୍କୁ କୌଶଳ ଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ସହିତ ସ୍ଥାନୀୟ କାରିଗରଠୁ ଶିଖିବା ପାଇଁ ୧୦ ଦିନ “ନୋ ସ୍କୁଲ୍ ବ୍ୟାଗ୍” କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସାମିଲ କରାଯିବ।ଖେଳ,ସଙ୍ଗୀତ,କୃଷି ଭଳି ଶିକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ରହିବ ଅର୍ଥାତ୍ Co-Curricular ଓ Curricular ଭିତରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ।ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆଯିବା ସହିତ ସଂସ୍କୃତି ଆଧାରିତ ହେବ।୧ ବର୍ଷ ପଢ଼ିଲେ ମାନପତ୍ର,୨ ବର୍ଷ ପଢ଼ିଲେ ଡିପ୍ଲୋମା,୩ ବର୍ଷ ପଢ଼ିଲେ ସ୍ନାତକ ଓ ୪ ବର୍ଷ ପଢ଼ିଲେ ଗବେଷଣା ମାନପତ୍ର ମିଳିବ।Multidisciplinary Education and Research University(MERUs) ର ସ୍ଥାପନା ହେବ ଯାହା ବିଜ୍ଞାନ ଛାତ୍ରକୁ କଳା ପଢିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଜଣେ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ଛାତ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ମଧ୍ୟ ପଢିପାରିବ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟ ଛାତ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ଯ ପଢିପାରିବ।ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଵୟଂ ଶାସିତ ମାନ୍ୟତା ମିଳିବ।ପାଲି ଭଳିଆ ପ୍ରାଚୀନ ଭାଷାର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସ୍ଥାନ ନିର୍ମାଣ ହେବ।ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ଡିଜିଟାଲ  ଓ Technology କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆଯିବ। 

      ତେବେ ଏହି ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଭାରତର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେବା ସହିତ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ମାନଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶ ଉପରେ ଆଧାରିତ।ଏହି ନୀତିକୁ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ପରିଷଦ ଭଳି ସଂଗଠନ ସ୍ଵାଗତ କରୁଥିବା ବେଳେ କିଛି ବାମପନ୍ଥୀ ସଂଗଠନ ବିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି।ବହୁବର୍ଷ ଧରି ମେକ୍କୁଲେ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସରକାର ଚେଷ୍ଟା କରୁନଥିବା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏଭଳି ସତ ସାହସ କରି ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ସ୍ବାଗତଯୋଗ୍ଯ ପଦକ୍ଷେପ।ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା ଗୋଲାମୀ ପଦ୍ଧତିର ଅବସାନ ଘଟି ଭାରତରେ ଏଭଳି ନୂତନ ସଂସ୍କାର ରୂପକ ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତିକୁ ଲାଗୁ ହେବା ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଅୟାରାମ୍ଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।ତେବେ ସରକାର ଆଣିଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦କୁ ସମସ୍ତେ ଲାଗୁ କରିବା ସହ ସହଯୋଗ କରିବା ଆବଶ୍ଯକ ରହିଛି।

ବୁଦ୍ଧଦେବ ବାଘ 

ସମ୍ବଲପୁର 

୯୩୩୭୦୯୭୪୪୫